Η (παρεξηγημένη) ανάγκη για μια γενική φιλοσοφία ζωής.

Blender
Πώς αισθάνονται συνήθως οι άνθρωποι που διαβάζουν τις ασυναρτησίες μου.

Ίσως να είναι η γύρη που μου προκαλεί αλλεργία, ίσως να είναι εκείνος ο χυμός που λέγεται “μπύρα”, ίσως να είναι η μαλακία που με δέρνει, αλλά τον τελευταίο καιρό περνάω φάση “φιλοσοφίας”.

Ίσως και να φταίει το Kindle, που με βάζει στη διαδικασία να διαβάσω βιβλία, δραστηριότητα που είχα ελαττώσει τα τελευταία χρόνια επειδή ήμουν “φοιτητής” (με την έννοια της αρρώστιας).

Το θέμα όμως είναι πως διατηρώ blog και φυσικά αυτοί που θα υποστούν την κατάσταση μου είσαστε εσείς αγαπητοί μου αναγνώστες. *γελάει διαβολικά*

What the fuck είναι μια “φιλοσοφία ζωής”;
(…και γιατί θα πρέπει να με ενδιαφέρει, και γιατί το γράφεις σε ένα blog για φοιτητές, και γιατί οι άντρες έχουν ρώγες;)

  1. Οι άντρες έχουν ρώγες γιατί αυτές δημιουργούνται στο εμβρυακό κορμί μας πριν ακόμη αποφασιστεί (μέσω ορμονικών εκκρίσεων) το ποιο θα είναι το φύλο μας. Οπότε, αν τελικά βγεις άντρας σου μένει η ρωγίτσα. Τυχερούλη!
  2. Μπορεί το blog να λέγεται “Φοιτηtips”, αλλά το να είσαι φοιτητής δεν σε κάνει λιγότερο “γενικό άνθρωπο χρήζων βοηθείας σε διάφορα θέματα“. Σε τάπωσα με το μυαλό μου, εεεε;
  3. Είμαι τόσο γαμάτος και έξυπνος επειδή με ευλόγησε ο Θεός με όλα τα ταλέντα. Ξέρω ότι σκέφτηκες αυτήν την ερώτηση, οπότε σου λύνω την απορία…
  4. Φιλοσοφία ζωής είναι ο τρόπος με τον οποίο θες να περπατήσεις τον δρόμο της ζωής σου. Οι στόχοι σου και το πως θέλεις να τους εκπληρώσεις. Είναι μια γενική έννοια που ξεκινάει από πολύ παλιά…

Μερικοί λόγοι για τους οποίους οι αρχαίοι Έλληνες ήταν πιο γαμάτοι από εσένα.

  1. Πολέμησαν με έναν ολόκληρο λαό επειδή ένας μαλάκας τα ΄φτιαξε με ένα πουταν… ε, με μια όμορφη κορασίδα που τη λέγανε Ελένη.
  2. Έπιναν κρασί σαν να μην υπάρχει αύριο – και αυτό ακόμη το νέρωναν για να μπορούν να πιουν περισσότερο και όλα αυτά ενώ φιλοσοφούσαν και έφτιαχναν Πυθαγώρια Θεωρήματα. Εσύ με 3 σφηνάκια τεκίλα δεν μπορείς καν να ξεκλειδώσεις το κινητό σου.
  3. Ένας τυπάς μπορούσε να αθωωθεί στο δικαστήριο των Αθηναίων για τον χαβαλέ του, αλλά προτίμησε να καταδικαστεί σε θάνατο απλά και μόνο για να τους τη σπάσει.
  4. Είχανε μια μετατρέψει μια ολόκληρη πόλη-κράτος σε γυμναστήριο και εργοστάσιο-αντρίλας.
  5. Όχι μόνο είχανε δεκάδες χασικλάκια-γκόμενες σε κάθε πόλη, αλλά μερικές από αυτές τις συμβουλεύονταν για τις μεγαλύτερες πολιτικές τους αποφάσεις.

Μερικοί ακόμη, σχετικοί με το θέμα λόγοι.

  1. Ασχολούνταν με τη φιλοσοφία όχι σαν ένα μάθημα του τμήματος Φιλολογίας (πράγμα εμετικό και απίστευτα μακριά από τον σκοπό της), αλλά σαν ένα βασικό κομμάτι της ζωής τους.
  2. Εφάρμοζαν τα φιλοσοφικά τους συμπεράσματα στον ίδιο τον τρόπο ζωής τους.
  3. Είχαν δεκάδες φιλοσοφικές σχολές, έτσι ώστε κάθε άποψη/στυλ να έχει συμμετοχή στην διαδικασία της αυτοβελτίωσης.
  4. Η φιλοσοφία η ίδια ήταν απλά ένα μέσο για να γίνει η ζωή του ανθρώπου καλύτερη.
  5. Ο Λεωνίδας είχε και-γαμώ τα six-pack!

“You can count them if you’d like, motherfucker!” ~ Λεωνίδας.

Οκ, μας έπεισες ότι κάτι παίζει. Από που πρέπει να αρχίσω;”

Κάπου εδώ θα έλεγα πως αρχίζουμε να μπαίνουμε σε προσωπικά λημέρια – “προσωπικά” εννοώντας πως κάθε ένας από εμάς θέλει κάτι διαφορετικό.

Φιλοσοφία, τουλάχιστον, σημαίνει το ίδιο πράγμα για όλους: “Αγάπη για την σοφία“.

Οπότε, μια καλή αρχή (για τον μέσο τυπά) θα ήταν να αρχίσει να κοιτάει με κριτικό μάτι τον ίδιο του τον εαυτό. Θα πρέπει δηλαδή να αλλάξει τον τρόπο που ζει και σκέφτεται, γυρνώντας τον “αυτόματο πιλότο” σε “manual κατάσταση” μαζί με ένα μπάσταρδο διαβολάκι στον δεξί του ώμο που θα κρίνει φωναχτά κάθε του πράξη η σκέψη.

Enlightenment is the realization that we have only the present moment to live. The next moment is not certain — it may come, it may not come. In fact, the tomorrow never comes. It is always arriving and arriving, but never arrives. And the mind lives in the tomorrows… and life is possible only in the present. ~ Osho

Το quote του Osho δεν είναι κάτι που σκέφτηκε αυτός: Τα έχουν πει άλλοι πολύ πιο πριν από αυτόν. Παρ’ όλα αυτά μπορείτε να τον ψάξετε στο ίντερνετ για δείτε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας “φιλοσοφίας ζωής”. Ο τύπος συνδυάζει τα συμπεράσματα του βούδα, των αρχαίων ελλήνων στωϊκών και του Νίτσε σε μια προσβάσιμη φιλοσοφία.

Έχουμε δύο αυτιά και ένα στόμα, οπότε θα πρέπει να ακούμε περισσότερο από ότι μιλάμε. ~ Ζήνων ὁ Κιτιεύς (ιδρυτής της σχολής των Στωϊκών)

Πόσο χρόνο κερδίζει αυτός που δεν κοιτάει τι λέει και τι σκέφτεται ο γείτονας του, αλλά κοιτάει μόνο το τι κάνει ο ίδιος, ώστε να γίνει δίκαιος και “άγιος”. ~ Μάρκος Αυρήλιος (ο πιο γαμάτος Ρωμαίος αυτοκράτορας που πέρασε, ήταν Στωϊκός)

Μπορεί ο μέσος τυπάς να ρίξει μια ματιά στη φιλοσοφία των Στωϊκών, σε ένα τρόπο ζωής δηλαδή που έχει σκοπό να σε κάνει όσο το δυνατόν πιο χαρούμενο, εκμηδενίζοντας τις περιπτώσεις που μπορεί να αισθανθείς άσχημα. Και όλα αυτά έτοιμα και πακεταρισμένα με δοκιμασμένες τεχνικές που θα σε βοηθήσουν στον δρόμο σου προς την ευτυχία.

Σκέφτηκαν οι απίθανοι τύποι για παράδειγμα ότι μπορεί ένας άνθρωπος να δει τα πάντα από δύο πλευρές. Μπορεί δηλαδή να είναι κάποιος δυστυχισμένος επειδή του έκλεψαν 1000 ευρώ, μπορεί όμως και να είναι χαρούμενος επειδή εκτιμά το ότι εξ’ αρχής είχε χρήματα, ή επειδή ο κλέφτης δεν τον μαχαίρωσε, ή επειδή απλώς είναι υγιής και δεν του λείπει τίποτε ζωτικής σημασίας.

Ούτως η άλλως, οι Στωϊκοί δεν έδιναν και ιδιαίτερη αξία στα υλικά αγαθά, λέγοντας πως δεν θα  τους χαλούσε να έχουν ένα μεγάλο και όμορφο σπίτι ή ένα κάμπριο κάρο με 50άρα ξύλινη ζάντα και τέσσερα άλογα, αλλά πρέπει πάντα να είναι έτοιμοι να τα χάσουν όλα αυτά και να παραμείνουν το ίδιο χαρούμενοι.

Με λίγα λόγια, έδιναν σημασία μόνο στα πράγματα πάνω στα οποία είχαν έλεγχο, όπως είναι η αρετή.

Μια πολύ χρήσιμη φιλοσοφία σε μία εποχή όπου όλοι γκρινιάζουμε για όλα και είμαστε δέσμιοι των υλικών αγαθών.

Μια μικρή εκδίκηση είναι ανθρωπινότερη από καθόλου εκδίκηση. ~ Φρειδερίκος Νίτσε (Γερμανός με ηλίθιο μικρό όνομα που ήταν πιο μάγκας από όλους τους κατοίκους της χώρας του – μαζί!)

Ο άνθρωπος είναι ένα σκοινί τεντωμένο ανάμεσα στο ζώο και τον υπεράνθρωπο, ένα σκοινί πάνω από την άβυσσο. ~ Νίτσε (σε λέω)

Πίστη σημαίνει να μη θέλεις να μάθεις την αλήθεια. ~ Νίτσε (Σε. Λέω.)

Θα μπορούσα να γεμίσω όλο το post με αποφθέγματα του Νίτσε, απλά και μόνο γιατί ο τύπος ήταν ο σπουδαιότερος άρχοντας της γλώσσας που πέρασε τους τελευταίους αιώνες. (Μετάφραση: Η γαματοσύνη των όσων λέει είναι υπέρμετρη)

Ο Νίτσε όπως ο ίδιος έλεγε, “φιλοσοφούσε με το σφυρί” σπάζοντας τα αγάλματα των δογμάτων του παρελθόντος, αυτού του σιχαμένου παρελθόντος που μας είχαν αφήσει τα αμέτρητα χρόνια σκοταδισμού (από τους αρχαίους Έλληνες και μετά δηλαδή… όλο).

Ο τύπος παρεξηγήθηκε πολύ για δύο λόγους:

  1. Ήταν τόσο μπροστά από την εποχή του που προφανώς ήταν παρεξηγήσιμος.
  2. Ο Χίτλερ επικαλέστηκε την θεωρία του Νίτσε για τον “υπεράνθρωπο“. Ο Χίτλερ δεν είναι από τα πιο αγαπητά και χαδιάρικα πρόσωπα της ιστορίας και αυτό πήρε λίγο σβάρνα και το όνομα του Νίτσε. Περιττό να πω ότι ο “υπεράνθρωπος” δεν έχει καμία σχέση με την ιδεολογία του Ναζισμού – ο ίδιος ο Νίτσε μάλιστα έβριζε τους εθνικιστές Γερμανούς σε κάθε του ευκαιρία.

Μπορεί ο Νίτσε να μην έχει μια δομημένη φιλοσοφία στο στυλ των Στωϊκών με “τεχνικές” και μπιχλιμπίδια, μπορεί να πατάει εξ’ αρχής σε πολλές αρχαιοελληνικές ιδέες, αλλά είναι ο μόνος που μίλησε με απίστευτη καθαρότητα για το πως θα πρέπει να ξεπεράσουμε τους εαυτούς μας, να έρθουμε ξανά σε επαφή με τα φυσικά μας ένστικτα και να προχωρήσουμε ως “υπεράνθρωποι” σε μια νέα μορφή κοινωνίας.

Ακούγεται λίγο βαρύ, νομίζω πως δεν το εξηγώ καθόλου καλά. Θα πρέπει ο καθένας να διαβάσει μόνος του το έργο του Νίτσε και να βγάλει μόνος του τα συμπεράσματά του.

Σε γενικές γραμμές όμως, η φιλοσοφία αυτού του ανθρώπου σε απαλλάσσει από τα αμέτρητα “κόμπλεξ” που μας έχουν γεμίσει την ψυχή τόσα χρόνια θρησκευτικής προπαγάνδας, δογμάτων, απόψεων σχετικά με σωστό/ηθικό/λάθος/ανήθικο και σε κάνει να αγαπάς τον εαυτό σου ξανά, με τόση δύναμη που καταλήγεις τελικά να αγαπάς τον κόσμο και να τραγουδάς στον ήλιο χορεύοντας σαν να είσαι ο σπουδαίος του ήρωας, ο Ζαρατούστρα.

Μια μικρή ανακεφαλαίωση (γιατί το post πάει να γίνει μεγάλο)

Όπως είναι προφανές, τα παραδείγματα που ανέφερα είναι οι φιλοσοφίες που με εκφράζουν (προς το παρόν) περισσότερο. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι είναι φτιαγμένες για όλους.
Δεν θέλουμε όλοι τα ίδια πράγματα από τη ζωή. Θα πρέπει ο καθένας μόνος του να βρει τι είναι πραγματικά σημαντικό γι’ αυτόν. Ψάχνοντας (στο ίντερνετ) θα δει πως ότι πρόβλημα μπορεί να έχει στο δρόμο προς το όνειρό του έχει ήδη λυθεί από κάποιον άλλον άνθρωπο.

Ουσιαστικά αυτό είναι η φιλοσοφία. Το να σκέφτεσαι τι θέλεις να κάνεις/βελτιώσεις, να βρίσκεις τον τρόπο για να το πετύχεις, να κάνεις πράξη τα λόγια σου και μετά αν θες να μοιραστείς την “φιλοσοφία” σου με άλλους ανθρώπους.

Οι περισσότεροι από εμάς όμως (18-25 ετών, φοιτητές) είμαστε κλασσικό παράδειγμα ατόμων που δεν έχουν μια φιλοσοφία ζωής. Πιθανότατα επειδή δεν χρειάστηκε ακόμη, ίσως επειδή νομίζουμε πως δεν χρειάστηκε ακόμη.

Και το να “φιλοσοφήσεις” λίγο παραπάνω στην καθημερινότητά σου, ούτε θα σε κάνει να φαίνεσαι διαφορετικός, ούτε θα σου προκαλέσει κακό: Αντιθέτως, μπορείς να κρατήσεις τη νέα σου αντίληψη μόνο για τον εαυτό σου και πιθανότατα μια δομημένη προσέγγιση της ζωής μόνο θετικότερα αποτελέσματα μπορεί να σου προσφέρει.

Λευτέρης:”Κύριε, κύριε;”
Εγώ:”Λέγε αγόρι μου Λευτέρη.”
Λευτέρης:”Μπορείτε να μου δώσετε ένα παράδειγμα εφαρμογής μιας φιλοσοφίας ζωής;” 

Λευτεράκη, η ερώτησή σου ήταν πολύ καλή.
Ας υποθέσουμε ότι αναφερόμαστε σε έναν 20-25χρονο φοιτητή/φοιτήτρια, 60 κιλών με ύψος 1.73.

Ο/η τάδε δέχεται ένα μήνυμα από το αίσθημα. “Χωρίζουμε” γράφει. Σε μια λογική κατάσταση θα τα έβαφε μαύρα με πολύ γελοίο τρόπο. Όχι όμως τώρα. Το υποκείμενό μας φιλοσοφεί!

Χρησιμοποιώντας λίγη μαγκιά Νίτσε ουρλιάζει για λίγο και σπάει ένα έπιπλο γιατί ο Γερμανός θα του έλεγε να ζήσει το ζωώδες συναίσθημά του (να μην το καταπιέσει δηλαδή) και αφού ψιλο-ξεσπάσει μπαίνει σε Ζαρατούστρα-mode και αρχίζει να γελάει απλά και μόνο επειδή μετά το ξέσπασμα γουστάρει ενδορφίνες.

Αμέσως μετά, το ρίχνει σε λίγο “αναδρομικό negative visualisation” των Στωϊκών και λέει “Είμαι χαρούμενος που είχα έως τώρα αυτήν τη σχέση. Πέρασα καλά. Θα μπορούσα κάλλιστα να μην έχω φιλήσει γκόμενα σε όλη μου τη ζωή ως τώρα κλπ.”. Και κατευθείαν αισθάνεται υπέροχα.

Το υποκείμενο συνεχίζει φέρνοντας στο νου μια ατάκα του Osho του στυλ “live in the moment“. Αντί λοιπόν να ζήσει στο “παρελθόν” σκεπτόμενο τη σχέση του ή στο “μέλλον” σκεπτόμενο το “τι θα κάνει”, ντύνεται, παίρνει τηλέφωνο την καλύτερη παρέα του και βγαίνει έξω για να περάσει καλά, για να κολυμπήσει στις πιθανότητες της ζωής, γιατί ξέρει πως μέσα στους τοίχους του σπιτιού δεν θα συμβεί τίποτα ενδιαφέρον.

Το υποκείμενο τελικά βρίσκει έναν καινούριο ταίρι. Αφήνεται ολοκληρωτικά στα συναισθήματά του, στις “ζωώδεις” ορέξεις των ενστίκτων του, χωρίς να περιορίζεται από συγκεκριμένες φιλοσοφίες που ο ίδιος απαρνείται, όπως είναι οι θρησκευτικές μπαρούφες των “αμαρτιών”. Επειδή έχει μια φιλοσοφία ζωής που του λέει ότι η ζωή είναι εδώ και τώρα, ότι εδώ βρίσκεται ο παράδεισος και δεν θα έχει δεύτερη ευκαιρία να τα δώσει όλα… τα δίνει όλα.

Αυτό σημειώστε το, είναι sos. Έι, Γρηγόρη! Τα κινητά απαγορεύονται μέσα στην τάξη!

Τη βρίσκω με κορυφαία comments, οπότε γράψτε κορυφαία comments για να τη βρω.

8 comments

  1. Ozfrox says:

    Ωραιο post! Μπραβω! Εαν σε ενδιαφερει ψαξε και για τον μινιμαλισμο ειναι μια ενδιαφερουσα σταση ζωης που αντικατοπρτιζει πολλα πραγματα απο οσα εχεις ηδη γραψει.

  2. Nikos_G says:

    Να παντρευτείς οπωσδήποτε. Αν αποκτήσεις καλή γυναίκα θα ζήσεις ευτυχισμένος. Αν πάλι έχεις κακή γυναίκα, θα γίνεις φιλόσοφος και αυτό είναι πολύ καλό για κάθε άνθρωπο.

    Σωκράτης.

  3. polaralex says:

    @Ανώνυμος: Τόσο μεγάλη που ξεχνάς ότι δουλεύει με ρεύμα. Ένα μήνα περίπου κρατάει εαν διαβάζεις χαλαρά (και έχεις κλειστό το wi-fi).

  4. Σοφία says:

    <>

    Συνεπώς για μένα ως Σοφία, “φιλοσοφώ” θ μπορούσε να σημαίνει κάλλιστα “αγαπώ τον εαυτό μου” και πράξεις οπως “κάνω μπάνιο/αποτρίχωση, αλοίφω τα πόδια μου με ανυδατκή, δεν τρώω βλακείες, γυμνάζομαι κτλ” μπορούν να συνοψιστούν με μία λέξη: φιλοσφώ..! (please don’t block me or sth, I adore this blog (: )

  5. polaralex says:

    @Σοφία: Εάν διαβάσεις τα υπόλοιπα άρθρα θα δεις ότι είμαι κολλημένος με καλή διατροφή και γυμναστική. Οπότε αφού τα κάνεις αυτά ανήκεις επίσημα στους Top αναγνώστες του blog! 🙂
    …και συνέχισε να αγαπάς τον εαυτό σου like there’s no tomorrow!

  6. Anonymous says:

    Γιατί να πάμε στον βουδισμό και όχι στον χριστιανισμό?Γιατί δεν λες για την φιλοσοφία του Βυζαντίου που σε συνδιασμό με την αρχαιοελληνική σοφία και τον χριστιανισμό έγινε αυτοκρατορια?Υποθέτω επείδη είσαι προπαγανδιστής ή θύμα της προπαγανδας.Αντί να τρέχουμε στην ανατολή κ την δύση για φιλοσοφίες ας μείνουμε στις εγχώριες που ήταν λαμπρές και αυθεντικές και μέσω αυτών να κρινουμε τα πάντα.

  7. @Ανώνυμος: Ο χριστιανισμός και ο βουδισμός είναι θρησκείες, μα εγώ στο άρθρο αυτό μιλάω για “φιλοσοφίες” που δεν έχουν σχέση “άμεση” με τη θρησκεία – είναι διαφορετικά πράγματα.

    Ακόμη πιο συγκεκριμένα, δεν αναφέρομαι στον Βουδισμό σαν θρησκεία, αλλά λέω ότι ο Osho, ένα φιλόσοφος που δεν ήθελε να πουλήσει θρησκεία, έπαιρνε πολλά από τα καλύτερα στοιχεία διαφόρων απόψεων, όπως ο Βουδισμός, ο Χριστιανισμός, οι Ινδικές φιλοσοφίες και θρησκείες και οι αρχαιελληνικές φιλοσοφίες, και τα ένωνε σε μια “μεγάλη άποψη” για το πως να ζήσεις μια ευτυχισμένη ζωή.

    Πέραν από αυτό, νομίζω ότι το να με χαρακτηρίζεις “προπαγανδιστή” δεν είναι καθόλου ευγενικό – ειδικά με το πρώτο comment.

    Θα το πάρω ως “ατυχή έκφραση” όμως, και θα σου απαντήσω: Προσωπικά, μιας και σε εμένα θέτεις τα ερωτήματα, πιστεύω ότι ο κάθε άνθρωπος έχει την δική του “αλήθεια”. Μπορεί δηλαδή για εσένα η Βυζαντινή/Χριστιανική φιλοσοφία να σε βοηθήσει να ζήσεις την πιο ευτυχισμένη δυνατή ζωή – ενώ μια μη-θρησκευτική φιλοσοφία, όπως ο Στωικισμός (που και πάλι έχει κάποια θρησκευτικά στοιχεία όμως) να ταιριάζει περισσότερο σε έναν άλλον χαρακτήρα.

    Οπότε, δεν νομίζω ότι μια φιλοσοφία επειδή είναι “εγχώρια” γίνεται απαραίτητα και “λαμπρή/αυθεντική”. Πιστεύω όμως ότι το να μπεις στη διαδικασία να ψάξεις τις διάφορες απόψεις των πάμπολων φιλοσοφιών, βοηθάει τον άνθρωπο να βρει τελικά την καλύτερη γι’ αυτόν επιλογή και, τελικά, να ζήσει μια ζωή με περισσότερη “χαρά” και “ικανοποίηση”.

    Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον ερώτημα.

Σχολιάστε!